SỰ RƠI TỰ DO CỦA CÁC VẬT
1. Sự rơi trong không khí
Các em hãy quan sát thí nghiệm và cho biết vật nào rơi nhanh hơn?
Vật nặng rơi nhanh hơn vật nhẹ. Quan điểm này được nhà bác học Arixtốt tiếp nhận, khái quát thành quy luật của tự nhiên: vật nặng phải rơi nhanh hơn vật nhẹ.

1. Sự rơi trong không khí
Nếu thả rơi hai tờ giấy giống như nhau ở cùng độ cao thì tờ nào rơi nhanh hơn, chú ý đến quá trình rơi của các tờ giấy (Thí nghiệm được tiến hành trong môi trường không khí và không có gió)?
Hai tờ rơi xuống cùng lúc, trong quá trình rơi có chao đảo.

1. Sự rơi trong không khí
Có hai tờ giấy giống nhau (khối lượng), một tờ được vo lại, thả ở cùng độ cao thì tờ nào rơi nhanh hơn, chú ý đến quá trình rơi của các tờ giấy (Thí nghiệm được tiến hành trong môi trường không khí và không có gió)?
Tờ được vo lại rơi nhanh hơn.

1. Sự rơi trong không khí
Như vậy, quan điểm của Arixtốt có còn đúng không? Và đâu là nguyên nhân của hiện tượng? (Chú ý quá trình rơi của tờ giấy)
Quan điểm vật nặng rơi nhanh hơn vật nhẹ của Arixtốt là sai. Nguyên nhân hiện tượng rơi nhanh hay chậm có thể là do sức cản của không khí.

1. Sự rơi trong không khí
Nếu ta tiến hành thí nghiệm thả rơi vật trong môi trường đã hút hết không khí (ống Newton) thì sao, thử dự đoán về kết quả?
Hai vật rơi như nhau trong môi trường không có không khí.

1. Sự rơi trong không khí
Như vậy ta có thể kết luận gì về sự rơi của các vật trong không khí?
Kết luận: Sức cản của không khí là nguyên nhân làm cho các vật rơi nhanh hay chậm khác nhau.
2. Sự rơi tự do
Định nghĩa sự rơi tự do:
Sự rơi của các vật trong chân không, chỉ dưới tác dụng của trọng lực gọi là sự rơi tự do.
Chú ý: Trong không khí, nếu sức cản không đáng kể so với trọng lực tác dụng lên vật thì có thể coi như vật rơi tự do.
2. Sự rơi tự do
Những định luật của sự rơi tự do
Phương của sự rơi:
Quan sát thí nghiệm sau và cho biết phương rơi của vật?
Vật rơi tự do chuyển động theo phương thẳng đứng.

2. Sự rơi tự do
Những định luật của sự rơi tự do
Tính chất của chuyển động rơi:
Quan sát thí nghiệm và cho biết chuyển động của vật thuộc loại nào (đều, nhanh dần đều, chậm dần đều)?
Chuyển động rơi tự do là một chuyển động nhanh dần đều.

2. Sự rơi tự do
Những định luật của sự rơi tự do
Gia tốc của sự rơi tự do:
Trong các thí nghiệm trên được thực hiện tại cùng một nơi trên Trái đất, chuyển động rơi tự do của các vật là chuyển động nhanh dần đều, các vật rơi cùng lúc sẽ có thời gian rơi như nhau, vậy có thể nói gì về gia tốc của chúng?
2. Sự rơi tự do
Những định luật của sự rơi tự do
Gia tốc của sự rơi tự do:
Gia tốc của các vật rơi tự do ở cùng một nơi trên Trái đất là như nhau.

Em nào có thể đề xuất một cách đo gia tốc rơi tự do ở một nơi nào đó trên Trái đất?
2. Sự rơi tự do
Những định luật của sự rơi tự do
Gia tốc của sự rơi tự do:
Nếu vật chuyển động nhanh dần đều không có vận tốc ban đầu, ta có công thức đường đi s = at2/2, suy ra a = 2s/t2. Đo được s, t thì ta lấy được a.

2. Sự rơi tự do
Những định luật của sự rơi tự do
Gia tốc của sự rơi tự do:
Quan sát thí nghiệm và đọc quãng đường đi được của vật rơi trong giây đầu tiên vật rơi.
Theo công thức:

Gia tốc của vật rơi sẽ là bao nhiêu?
2. Sự rơi tự do
Những định luật của sự rơi tự do
Gia tốc của sự rơi tự do:
Như vậy gia tốc rơi tự do tại nơi đo có giá trị 9,7926 m/s2. Gia tốc rơi tự do được ký hiệu là g.
2. Sự rơi tự do
Những định luật của sự rơi tự do
Gia tốc của sự rơi tự do:
Trong trường hợp không cần tính với mức chính xác cao, có thể lấy g = 9,8 m/s2 hoặc g = 10 m/s2.
2. Sự rơi tự do
Những định luật của sự rơi tự do
Gia tốc của sự rơi tự do:
Các em thử dự đoán giá trị của gia tốc rơi tự do có như nhau tại mọi điểm trên Trái Đất hay không?

Các phép đo chính xác chứng tỏ rằng giá trị của g thay đổi theo vĩ độ trên mặt đất, ở hai cực bằng 9,8324 m/s2 và giảm dần vế xích đạo bằng 9,7805 m/s2.
2. Sự rơi tự do
Những định luật của sự rơi tự do
Gia tốc của sự rơi tự do:

Ở Hà nội g = 9,7926 m/s2
Ở thành phố Hồ Chí Minh g = 9,7867 m/s2.
Tham khảo bản đồ về trường trọng lực của Trái đất.
Bản đồ dị thường trọng lực
2. Sự rơi tự do
Những định luật của sự rơi tự do
Công thức của sự rơi tự do:

Xét vật rơi tự do, chọn trục toạ độ thẳng đứng chiều dương từ trên xuống dưới.
2. Sự rơi tự do
Những định luật của sự rơi tự do
Công thức của sự rơi tự do:

Xét đến thời điểm t, vận tốc vt , quãng đường h đi được của vật rơi như thế nào?
2. Sự rơi tự do
Những định luật của sự rơi tự do
Công thức của sự rơi tự do:

Bài cũ
Câu 1
Câu 2
Bài cũ
Câu 1
Đáp án
Em hãy nêu các công thức từng được học về chuyển động thẳng biến đổi đều?
Bài cũ
Câu 2
Đáp án
Căn cứ vào việc đo đường đi trong những khoảng thời gian bằng nhau, làm thế nào biết được rằng chuyển động là nhanh dần đều? Có mấy cách?
Bài cũ
Câu 1
Đáp án
Các công thức về chuyển động thẳng biến đổi đều đã từng học:
Bài cũ
Câu 2
Đáp án
Căn cứ vào việc đo đường đi trong những khoảng thời gian bằng nhau, có hai cách để biết được rằng chuyển động là nhanh dần đều:
- Nếu vật chuyển động không vận tốc đầu: ta tính gia tốc trong khoảng thời gian đầu tiên a = 2s/2, nếu a >0 thì đây là chuyển động nhanh dần đều.
Bài cũ
Câu 2
Đáp án
- Nếu vật chuyển động có vận tốc đầu ta sẽ tính hiệu số quãng đường s đi được trong những khoảng thời gian liên tiếp bằng nhau. Hiệu số s này sẽ là hằng số nếu là chuyển động thẳng biến đổi đều. Có gia tốc a:
Nếu s = s2 – s1 >0, tức là a >0 thì đây là chuyển động nhanh dần đều.
Bài tập
Bài 1
Bài 2
Bài 3
Bài 4
Bài 5
Bài tập
Bài 1
Đáp án
Chọn câu trả lời đúng nhất:
Trong không khí:
Vật nặng rơi nhanh hơn vật nhẹ
Vật nặng, nhẹ rơi nhanh như nhau
Các vật rơi nhanh chậm khác nhau là do có sức cản không khí.
Không có câu nào đúng.
Bài tập
Bài 2
Đáp án
Chọn câu trả lời đúng nhất:
Trong chân không:
Vật nặng rơi nhanh hơn vật nhẹ
Vật có thể tích lớn rơi chậm hơn vật có thể tích bé.
Các vật rơi nhanh như nhau.
Không có câu nào sai.
Bài tập
Bài 3
Đáp án
Chọn câu sai:
Vật rơi tự do ở cùng một nơi với cùng gia tốc g.
Vật rơi tự do với cùng gia tốc g ở mọi nơi trên Trái đất.
Chuyển động rơi tự do là chuyển động thẳng nhanh dần đều.
a, b và c đều sai.
Bài tập
Bài 4
Đáp án
Một vật rơi tự do với gia tốc g, trong giây nguyên cuối cùng vật rơi được 5(m). Vật rơi thêm t = 0,5s nữa thì dừng lại. g = 10 m/s2. Thời gian vật rơi kể từ lúc rơi cho đến khi dừng lại là:
1,5 s
2,5 s
3,5 s
Bài tập
Bài 5
Đáp án
Một vật rơi tự do ở độ cao 100 (m) so với mặt đất. Vận tốc của nó ở giây thứ 5 là bao nhiêu? Lấy g = 10 (m/s2).
50 m/s
45,5 m/s
44.72 m/s
0 m/s

Bài tập
Bài 1
Đáp án
Chọn câu trả lời đúng nhất:
Trong không khí:
Vật nặng rơi nhanh hơn vật nhẹ
Vật nặng, nhẹ rơi nhanh như nhau
Các vật rơi nhanh chậm khác nhau là do có sức cản không khí.
Không có câu nào đúng.
Câu c: Đúng
Bài tập
Bài 2
Đáp án
Chọn câu trả lời đúng nhất:
Trong chân không:
Vật nặng rơi nhanh hơn vật nhẹ
Vật có thể tích lớn rơi chậm hơn vật có thể tích bé.
Các vật rơi nhanh như nhau.
Không có câu nào sai.
Câu c: Đúng
Bài tập
Bài 3
Đáp án
Chọn câu sai:
Vật rơi tự do ở cùng một nơi với cùng gia tốc g.
Vật rơi tự do với gia tốc g khác nhau ở các nơi khác nhautrên Trái đất.
Chuyển động rơi tự do là chuyển động thẳng nhanh dần đều.
a, b và c đều sai.
Câu d: Đúng
Bài tập
Bài 4
Đáp án
Một vật rơi tự do với gia tốc g, trong giây nguyên cuối cùng vật rơi được 5(m). Vật rơi thêm t = 0,5s nữa thì dừng lại. g = 10 m/s2. Thời gian vật rơi kể từ lúc rơi cho đến khi dừng lại là:
1,5 s
2,5 s
3,5 s
Câu a: Đúng
Bài tập
Bài 5
Đáp án
Một vật rơi tự do ở độ cao 100 (m) so với mặt đất. Vận tốc của nó ở giây thứ 5 là bao nhiêu? Lấy g = 10 (m/s2).
50 m/s
45,5 m/s
44.72 m/s
0 m/s

Câu d: Đúng